نهاده های کشاورزی
بذر - نهال - کود - سم
صفحات وبلاگ
نویسنده: محسن حیدری - ۱۳٩٠/۱٠/۱٢

اینجانب به عنوان یکی از فعالان عرصه تحقیقات و ترویج کشاورزی که با مسائل و مشکلات بازار نهاده های کشاورزی به طور عینی مبتلا به بوده و دیدی واقعی از وضعیت موجود این بخش مهم اقتصادی داشته، قصد دارم در قالب طرح مباحثی کوتاه به مشکلات و چالش های موجود در بازار نهاده های کشاورزی  اشاره نموده و از دانشجویان، اساتید و فعالان محترم این عرصه تقاضا دارم تا نظرات خود را در راستای راه کارهای مربوطه  ارائه نموده تا شاید از این طریق بتوان محیطی دوستانه جهت تبادل نظر و ارائه راه کار ها و راه حل ها در این زمینه ایجاد شود. در ذیل به برخی از این مشکلات و چالش ها اشاره شده است:

1.     فقدان آمار و تحلیل های مستند: آمار و تحلیل ها به عنوان ابزار آلات مهم مدیریتی در بخشهای اقتصادی مطرح میباشند. شناخت کلی وضعیت بازار نهاده های رایج مصرفی (کود، سم، بذر و غیره) از جمله انواع و اقسام، مقادیر و روند تولید ، واردات  و  مصرف نهاده های کشاورزی از ضروریات مربوط به این عرصه میباشد. یکی از چالش های کلیدی در این بازار ضعف و فقدان آمار ها و تحلیل های مستند جهت تحقیقات بازار و اتخاذ تصمیمات مدیریتی در این زمینه میباشد.

2.      نبود مدیریت واحد نظارتی: در اسفند ماه سال گذشته (1389) در همایشی که تحت عنوان چالش های کود در ایران تشکیل شد (که به حق مباحث مطرح شده و پنل های تخصصی آن عالی بود) موضوع نبود مدیریت واحد نظارتی در امر تولید، واردات، توزیع و مصرف کود یکی از مهمترین چالش های مطرح شده و محور و درون مایه برخی از مقالات ارائه شده را تشکیل میداد. (برآورد و توصیه مصرف کود، مدیریت تامین، توزیع و مصرف کود در ایران، تحقیقات، آموزش و ترویج کود در ایران و اقتصاد، مقررات و استاندارد های کود مهمترین محور های مباحث همایش فوق را تشکیل میدادند.)

3.    نقش ضعیف سیستم ترویجی:  نقش تحقیقات به عنوان پایه و زیربنای علمی توصیه بهینه نهاده ها و نقش ترویج به عنوان پل واسط تحقیقات و کشاورز در راستای انتقال یافته ها انکار ناپذیر است. واقیت آن است که تحقیقات وسیعی که طی سالیان گذشته در راستای علمی سازی مصرف نهاده ها (بالاخص در عرصه مصرف بهینه کود) صورت گرفته است اولا برنامه جامعی جهت کاربردی سازی این تحقیقات صورت نگرفته است و ثانیا آنچنان که باید توسط سیستم ترویجی به کشاورزان انتقال پیدا نکرده است.

4.      تنوع و کثرت محصولات داخلی و خارجی: در آشفته بازار کنونی نهاده های کشاورزی که انواع و اقسام نهاده ها (بالاخص کود) اعم از تولیدی و وارداتی با اشکال، نام ها و قیمت های متفاوت به بازار عرضه شده اند، کشاورزان را در انتخاب بهینه و مناسب نهاده مورد نیازشان دچار ابهام و اشکال کرده است. چرا که اولا پشتوانه نظارتی قانونمندی بر توصیه علمی مصرف نهاده ها وجود نداشته و ثانیا شبکه توزیع نامناسب این بازار که عمدتا نه براساس و مبنای مبانی ترویجی بلکه متکی و مبتنی بر روابط تجاری شرکت ها استوار شده است.

5.    سیستم نا مناسب تخصیص یارانه های کود: مصرف بی رویه، عدم تعادل مصرف بهینه کود های شیمیایی منطبق با نیاز در مزارع و باغات و بالطبع بازده پایین مصرف کود و اتلاف سرمایه ها، عدم تمایل و انگیزه کشاورز به مطالعات و آزمایشات خاک و برگ و مصرف کود های آلی و زیستی، آلودگی های زیست محیطی و اثرات نامطلوب بر منابع آب، خاک، گیاه و انسان از جمله اثرات نامطلوب سیستم نا مناسب تخصیص یارانه های کود بوده است. لذا هدفمند سازی و تخصیص یارانه های کود منطبق با مدیریت علمی برآورد و توصیه مصرف کود مبتنی بر پایه تحقیقات و ترویج و نظارت مدیریت واحد نظارتی در امر تولید، واردات، توزیع و مصرف (مذکور در بند 1) اجتناب ناپذیر است.

مهندس محسن حیدری

12/10/1390

Agribusiness2@gmail.com

نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :